Muzeum Inżynierii i Techniki zajmuje kompleks zabytkowych hal dawnej zajezdni tramwajowej w Krakowie. Instytucja gromadzi przedmioty związane z komunikacją miejską, energetyką, gazownictwem i gospodarką komunalną oraz eksponaty historii techniki. Po rozbudowie przestrzeń ekspozycyjna uległa znacznemu powiększeniu, co pozwoliło na przygotowanie nowej wystawy stałej i rozbudowanie oferty edukacyjnej.
Jak powstało muzeum?
Instytucję powołała Gmina Kraków 1 października 1998 roku jako Muzeum Inżynierii Miejskiej. Pierwsze plany pojawiły się już w 1975 roku z okazji stulecia krakowskiej komunikacji miejskiej, a organizację wspierały miejscowe środowiska techniczne, w tym Sekcja Historyczna przy MPK, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji oraz Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej.
Siedziba muzeum obejmuje kilka historycznych hal i budynków z końca XIX i początku XX wieku. Prace remontowe i adaptacyjne prowadzone były etapami — między innymi odnowiono wozownie tramwajów elektrycznych wąskotorowych, halę z 1912 roku przystosowaną do ruchu tramwajów zabytkowych oraz budynek administracji z 1882 roku.
Jak rozbudowano siedzibę?
W 2019 roku muzeum pozyskało dofinansowanie unijne na projekt rewaloryzacji i rozbudowy siedziby w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Prace budowlane zakończono w 2021 roku. Modernizacja dwukrotnie zwiększyła przestrzeń ekspozycyjną do około 6 tys. m².
W wyniku inwestycji powstały nowe ciągi komunikacyjne między halami, centrum obsługi zwiedzających, sala konferencyjno-edukacyjna, sklepik muzealny oraz udogodnienia umożliwiające organizację imprez plenerowych na dziedzińcu. Na dachu jednej z hal zainstalowano system fotowoltaiczny.
Co można zobaczyć?
Muzeum gromadzi historyczne obiekty techniki — maszyny, narzędzia oraz sprzęt elektryczny i elektroniczny — które dokumentują rozwój polskiej myśli inżynieryjnej i przemysłu. Kolekcja liczy ponad 3 tysiące obiektów i obejmuje zagadnienia związane z komunikacją zbiorową, elektrowniami, gazownictwem i gospodarką miejską.
Na wystawach czasowych i stałych prezentowane były m.in. tematy: drukarstwo krakowskie XV–XX wieku, tramwaje, motoryzacja popularna, historia radia i telewizji oraz dzieje gazownictwa. W jednej z hal odsłonięto pod szklaną piramidą zabytkowy zbiornik na benzynę z 1923 roku. Część ekspozycji korzysta z torów, dzięki czemu czasowo działa Krakowska Linia Muzealna obsługiwana zabytkowymi tramwajami.
Jak działa oferta edukacyjna i projekty?
Muzeum pełni funkcję muzeum nauki poprzez organizację interaktywnych wystaw związanych z techniką, fizyką i chemią. W przeszłości odbywały się wystawy edukacyjne skierowane do młodzieży szkolnej, takie jak „To takie proste”, „Więcej światła” czy „Zabawy z nauką”. Dodatkowo muzeum prowadzi Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema, który rozszerza ofertę edukacyjną poza halami wystaw.
W latach 2013–2015 muzeum uczestniczyło w międzynarodowym projekcie Work With Sounds, finansowanym przez program Kreatywna Europa, mającym na celu rejestrację dźwięków związanych z przemysłowym środowiskiem społecznym. W przeszłości muzeum współpracowało również przy programie edukacyjnym „Przygody z wiedzą”.
Współpraca, nagrody i status instytucjonalny
Muzeum współpracuje z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym w Krakowie. Zgodnie ze statutem jest miejską instytucją kultury organizowaną przez Gminę Miejską Kraków, pod ogólnym nadzorem ministra kultury. Muzeum należy do krajowych i międzynarodowych organizacji muzealnych, między innymi do ICOM POLSKA i MUT.
Instytucję wyróżniono kilkakrotnie: otrzymała Nagrodę im. prof. Janusza Bogdanowskiego, nagrodę „Kraków Bez Barier” za dostosowanie budynków do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz dwukrotnie nagrodę „Sybilla” za wydarzenia muzealne. Filmy promujące muzeum były też nagradzane na festiwalu FilmAT, a w 2021 roku placówka otrzymała wyróżnienie w plebiscycie dotyczącym funduszy europejskich za projekt rozszerzenia Ogrodu Doświadczeń.
Muzeum prowadzi dwa oddziały: Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema oraz Hangar Czyżyny, które poszerzają zakres prezentowanych treści i form edukacji technicznej.
Informacje praktyczne
- Adres: Św. Wawrzyńca 15, 31-060 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–18:00
- Telefon: +48124286600
- Strona internetowa: mit.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,4 (4 962 opinie)
