Kontakt
Teraz Wtorek, 13 października 2026
Znani z miasta

Feliks Antoniak — rzeźbiarz i narciarz wysokogórski

• Damian Lis • 4 min czytania

Feliks Antoniak
Fot. Unknown authorUnknown author · „List z Paryża” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Feliks Piotr Antoniak (ur. 9 maja 1888 w Krakowie, zm. 13 marca 1974 w Chorzowie) był polskim rzeźbiarzem i narciarzem wysokogórskim. Łączył działalność artystyczną z aktywnością narciarską od okresu młodzieńczego aż po lata powojenne.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoFeliks Piotr Antoniak
Urodzenie9 maja 1888, Kraków
Zgon13 marca 1974, Chorzów
Zawódrzeźbiarz; narciarz wysokogórski
WykształcenieSzkoła Przemysłu Drzewnego w Zakopanem; Uniwersytet Sztuki Stosowanej w Wiedniu (1908–1912); École des Beaux-Arts, Paryż
Znane zrzeźby sakralne i portrety; wczesne polskie narciarstwo
Rodzinażona Kazimiera Wojciechowska; synowie Adam (ur. 1928) i Jerzy (ur. 1930)

Feliks Antoniak łączył pracę rzeźbiarza z zamiłowaniem do narciarstwa. Wczesne lata spędził w Zakopanem, gdzie rozpoczął naukę rzeźby i dołączył do środowiska pierwszych polskich narciarzy.

Życiorys i wykształcenie

Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1903 roku podjął naukę w klasie rzeźby figuralnej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem. W Zakopanem pod wpływem dyrektora Stanisława Barabasza zainteresował się narciarstwem. W 1908 roku otrzymał stypendium i rozpoczął studia na Uniwersytecie Sztuki Stosowanej w Wiedniu, które kontynuował do 1912 roku. W czasie letnich ferii w latach 1908–1910 pracował samodzielnie oraz w pracowni brata Mariana Antoniaka w Stanisławowie.

Kariera artystyczna w Europie

Po ukończeniu studiów przebywał w Stanisławowie, gdzie tworzył medaliony i portrety oraz uczestniczył w wystawach regionalnych. W połowie 1913 roku wyjechał do Paryża i studiował w École des Beaux-Arts; działalność przerwał wybuch I wojny światowej. W marcu 1914 roku pokazał prace w Salonie Niezależnych, a dużym uznaniem cieszyła się rzeźba w drewnie "Święty Jerzy na koniu".

W czasie wojny zgłosił się ochotniczo do armii francuskiej i został przyjęty do Legii Cudzoziemskiej. Służył do 1916 roku w Saïda w Algierii, gdzie rysował sceny lokalne. Później pracował w Montluçon przy obozie jeńców, rysował karykatury i rzeźbił popiersia. Po wojnie tworzył w Paryżu liczne portrety i ilustracje oraz prezentował prace na wystawach; w 1920 roku ponownie wystąpił w Salonie Niezależnych.

Działalność narciarska i osiągnięcia w Tatrach

W Zakopanem Antoniak w krótkim czasie stał się aktywnym narciarzem i jednym z pierwszych członków Zakopiańskiego Oddziału Narciarzy Towarzystwa Tatrzańskiego. Od 1906 roku uczestniczył w wycieczkach narciarskich z Mariuszem Zaruskim, Stanisławem Zdybem, Józefem Lesieckim i Mieczysławem Karłowicem. Już w 1907 roku zaczął pełnić funkcję pomocnika instruktora na kursie Zaruskiego.

Do jego głównych osiągnięć narciarskich należały zimowe przejścia i wejścia w Tatrach, m.in.:

  • przejście zimą 1907 do Morskiego Oka przez Zawrat i Świstówkę (wraz ze Stanisławem Zdybem),
  • wejście na Świnicę w styczniu 1908,
  • wejścia na Żółtą Turnię, Skrajną Turnię i Pośrednią Turnię w lutym 1908,
  • przejście Czerwonych Wierchów w marcu 1908.

W okresie tym uznawano go za jednego z czołowych polskich narciarzy początku XX wieku.

Międzywojnie, II wojna światowa i powrót do pracy administracyjnej

Od połowy 1921 do 1939 roku pracował w administracji Polskich Kopalń Skarbowych; w czasie wolnym sporadycznie zajmował się rzeźbą i organizował wystawy. W latach 1920–1921 należał do Grupy Formistów i wykonał m.in. rzeźby "Królowa Korony Polskiej" oraz "Góral grający na dudach".

Podczas okupacji niemieckiej, zagrożony aresztowaniem, ukrywał się kolejno w Krakowie (październik 1939–wrzesień 1940), w Warszawie (1940–1942) i w Radomiu (1942–1945), gdzie pracował w kopalniach torfu. W lutym 1945 roku powrócił do domu w Chorzowie i do 1958 roku pracował w administracji Zjednoczenia Przemysłu Węglowego.

Późniejsze lata, wystawy i śmierć

Po przejściu na emeryturę Antoniak poświęcił się rzeźbie i wystawiał prace na zbiorowych ekspozycjach. W latach 1965–1967 uczestniczył w wystawach katowickiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków. W 1960 roku został członkiem honorowym Sekcji Narciarskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, a jego wspomnienia ukazywały się w piśmie "Tempo".

W ostatnich latach życia opiekował się chorą żoną. Zmarł 13 marca 1974 roku i został pochowany na cmentarzu przy kościele pw. Ducha Świętego w Chorzowie Batorym.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Feliks Antoniak?
Urodził się 9 maja 1888 roku w Krakowie.
Jakie były najważniejsze rzeźby Feliksa Antoniaka?
Wśród istotnych prac znajdują się rzeźba drewniana "Święty Jerzy na koniu", "Królowa Korony Polskiej" oraz "Góral grający na dudach".
Gdzie Antoniak służył podczas I wojny światowej?
W 1914 roku zgłosił się do armii francuskiej i służył w Legii Cudzoziemskiej, stacjonując m.in. w Saïda (Algieria) do 1916 roku.
Gdzie został pochowany Feliks Antoniak?
Został pochowany na cmentarzu przy kościele pw. Ducha Świętego w Chorzowie Batorym.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Damian Lis

Nazywam się Damian Lis i w redakcji otokrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Krakowem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również