Kontakt
Teraz Piątek, 21 sierpnia 2026
Znani z miasta

Alexander Abusch — niemiecki polityk i krytyk literacki

Redakcja otokrakow.pl • 3 min czytania

Alexander Abusch
Fot. Klaus Franke · „Berlin, 1. DSV-Jahreskonferenz, Alexander Abusch” · licencja CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Alexander Abusch (pseud. Ernst Reinhardt; 14 lutego 1902–27 stycznia 1982) był niemieckim politykiem, dziennikarzem, publicystą i krytykiem literackim. W latach powojennych pełnił funkcje rządowe w NRD i aktywnie działał w obszarze polityki kulturalnej.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoAlexander Abusch
PseudonimErnst Reinhardt
Urodzenie14 lutego 1902, Kraków
Śmierć27 stycznia 1982, Berlin
Zawódpolityk, dziennikarz, publicysta, krytyk literacki, poeta
Wyznanie/pochodzenierodzina żydowska
Funkcje i odznaczenia
Minister kultury NRD1958–1961
Wicepremier1961–1971
Federacja Kultury Wschodu Niemiecwiceprzewodniczący i przewodniczący honorowy 1972–1982
OrderBrązowy Order Zasług dla Ojczyzny
Miejsce pochówku
CmentarzCmentarz Centralny Friedrichsfelde, Berlin

Alexander Abusch wychowywał się w Norymberdze w rodzinie żydowskiej; jego ojciec zajmował się drobnym handlem. Już w młodości angażował się w ruch socjalistyczny i komunistyczny, wstępując w 1916 roku do Freien Sozialistischen Jugend. Od 1921 roku pracował w redakcjach prasowych. Po dojściu Hitlera do władzy opuścił Niemcy i spędził lata 1933–1946 na emigracji, najpierw we Francji, a od 1941 roku w Meksyku. W okresie emigracji redagował pismo "Rote Fahne" i „Freies Deutschland” oraz współredagował Brunatną księgę o podpaleniu Reichstagu. Po powrocie do kraju skupił się na działalności politycznej i krytyce literackiej.

Jak wyglądały jego początki i życie prywatne?

Urodził się 14 lutego 1902 roku w Krakowie. Dorastał w Norymberdze; w wieku 14 lat uczył się kupieckiego rzemiosła. W 1916 roku dołączył do Wolnej Socjalistycznej Młodzieży. Od 1921 roku pracował w redakcjach prasowych, co ukształtowało jego drogę zawodową jako dziennikarza i publicysty. W 1931 roku zawarł związek małżeński z Hildegardą Aßmann.

Gdzie pracował podczas emigracji i czym się zajmował?

Po objęciu władzy przez nazistów Abusch wyjechał z Niemiec. W latach 1933–1946 przebywał na emigracji; w 1941 roku przeniósł się do Meksyku. Pracował w redakcji „Naszych Czasów”, a następnie był redaktorem naczelnym "Rote Fahne" w latach 1935–1939 i "Freies Deutschland" w latach 1941–1946. Był współredaktorem Brunatnej księgi o podpaleniu Reichstagu i wyraźnie sprzeciwiał się dyktaturze Hitlera.

Jaką rolę pełnił w NRD i w kulturze?

Po zakończeniu wojny skoncentrował się na polityce i krytyce literackiej. W 1950 roku podpisał apel sztokholmski. Był ministerem kultury NRD w latach 1958–1961, a następnie pełnił obowiązki wicepremiera od 1961 do 1971 roku. W ostatnim okresie życia, od 1972 do 1982 roku, działał jako wiceprzewodniczący i honorowy przewodniczący Federacji Kultury Wschodu Niemiec. Z racji zajmowanych stanowisk mieszkał w osiedlu kierownictwa NRD w rejonie Majakowskiring w Berlinie-Pankow.

Jakie opublikował książki i artykuły?

Pisał zarówno prozę, jak i prace z zakresu literatury i polityki. Jego dorobek obejmuje teksty polityczne, krytycznoliterackie oraz wspomnienia. Najważniejsze tytuły to:

  • Der Kampf vor den Fabriken (Erzählungen), 1926
  • Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror (współredaktor), Paryż 1933
  • Der Irrweg einer Nation, Meksyk 1945 (wyd. pol. 1950)
  • Stalin und die Schicksalsfragen der deutschen Nation, Berlin 1949
  • Literatur und Wirklichkeit, Berlin 1952
  • Schiller – Größe und Tragik eines deutschen Genius, 1955
  • Kulturelle Probleme des sozialistischen Humanismus, Berlin 1962
  • Shakespeare. Realist und Humanist, Berlin 1964
  • Entscheidung unseres Jahrhunderts, Berlin 1977
  • Der Deckname, Memoiren, Berlin 1981

Najczęstsze pytania

Gdzie i kiedy urodził się Alexander Abusch?
Urodził się 14 lutego 1902 roku w Krakowie.
Jakie ważne stanowiska piastował w NRD?
Był ministrem kultury NRD w latach 1958–1961 oraz wicepremierem w latach 1961–1971.
Gdzie pracował podczas emigracji w latach 1933–1946?
Pracował we francuskich i meksykańskich redakcjach; był redaktorem naczelnym "Rote Fahne" (1935–1939) i "Freies Deutschland" (1941–1946) oraz współredaktorem Brunatnej księgi o podpaleniu Reichstagu.
Gdzie spoczywa Alexander Abusch?
Został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Czytaj również