Kontakt
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Znani z miasta

Tadeusz Alf-Tarczyński — pułkownik i publicysta

Damian Lis • 4 min czytania

Tadeusz Alf-Tarczyński
Fot. Unknown authorUnknown author · „Por. Tadeusz Alf-Tarczyński” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Tadeusz Władysław Alf-Tarczyński (1889–1985) był oficerem Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych, działaczem niepodległościowym oraz autorem wspomnień i artykułów emigracyjnych. Był kawalerem Orderu Virtuti Militari i w 1964 mianowany generałem brygady przez Naczelnego Wodza.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoTadeusz Władysław Alf-Tarczyński
Urodzenie5 października 1889, Kraków
Śmierć26 stycznia 1985, Londyn
Zawód / rolaOficer wojskowy, działacz niepodległościowy, publicysta
Służba wojskowa
FormacjeI Brygada Legionów Polskich; Wojsko Polskie II RP; Polskie Siły Zbrojne
StopniePułkownik dyplomowany piechoty; mianowany generałem brygady (1964)
Działalność i publikacje
EmigracjaWielka Brytania; działalność w Instytucie Józefa Piłsudskiego
Publikacje"Włosiennica na jedwabiu"; "Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady"
Ordery i odznaczenia (wybór)
NajważniejszeKrzyż Srebrny Virtuti Militari, Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Tadeusz Alf-Tarczyński był związany z ruchem niepodległościowym i długą służbą wojskową. Służbę zaczynał w organizacjach paramilitarnych w Krakowie, walczył w Legionach, a po II wojnie światowej działał na emigracji jako publicysta i szef Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie.

Życiorys i początki działalności niepodległościowej

Ukończył Akademię Handlową w Krakowie. W 1910 wstąpił do Towarzystwa "Sokół", a następnie do II Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Krakowie, gdzie został oficerem i komendantem. Odbył kurs wyższy Związku Walki Czynnej i znalazł się w gronie 66 słuchaczy odznaczonych znakiem oficerskim "Parasol" przez Józefa Piłsudskiego.

Udział w Legionach i wojnie 1918–1921

Od sierpnia 1914 służył w I Brygadzie Legionów Polskich, dowodził kompanią w 5 pułku piechoty Legionów i 2 lipca 1915 otrzymał awans na podporucznika. W lipcu 1916 został adiutantem V batalionu. Podczas walk pod Kostiuchnówką został ranny i trafił do niewoli rosyjskiej, z której uciekł i przedostał się do I Korpusu Polskiego w Rosji. Po rozwiązaniu Korpusu przekroczył front niemiecki i dotarł do Warszawy.

Kariera w wojsku państwowym i funkcje sztabowe

Po odzyskaniu niepodległości pełnił funkcje w Wojsku Polskim jako wykładowca i dowódca batalionu w Szkole Podchorążych w Komorowie. W styczniu 1920 rozpoczął naukę w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego i odbył praktykę sztabową na froncie podczas wojny z bolszewikami. Był adiutantem sztabowym X Brygady Piechoty, a potem szefem sztabu 5 Dywizji Piechoty.

Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i objął stanowisko szefa sztabu 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie. W latach 1924–1926 służył w Oddziale IV Sztabu Generalnego. Awansował na podpułkownika (1924) i pułkownika (1929). Dowodził 18 pułkiem piechoty w Skierniewicach oraz pełnił funkcje sztabowe w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi i w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie.

II wojna światowa i działalność na emigracji

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, przebywał w Ośrodku Oficerskim w Cerizay, a następnie ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Od 14 sierpnia 1940 przebywał w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. W styczniu 1942 przeszedł w stan nieczynny. W latach 1943–1946 był zastępcą komendanta kursów i wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Cowdenbeath.

Na emigracji działał organizacyjnie i publicystycznie. Wszedł w skład Tymczasowej Rady Jedności Narodowej powołanej w opozycji do prezydenta Augusta Zaleskiego. Był jednym z założycieli i wieloletnim prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie oraz publikował w tygodnikach "Orzeł Biały" i "Tygodnik Polski".

Twórczość, odznaczenia i życie prywatne

Interesował się humanistyką, szczególnie epoką włoskiego renesansu. W 1969 Polska Fundacja Kulturalna w Londynie wydała jego książkę o Filippo Lippi pod tytułem Włosiennica na jedwabiu. W 1979 to wydawnictwo opublikowało jego Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady. Podpisał list pisarzy polskich na Obczyźnie solidarnościowy z protestem przeciwko zmianom w konstytucji PRL (tzw. List 59).

Był od 21 lutego 1914 żonaty ze Stanisławą z Manaczyńskich. Otrzymał liczne odznaczenia, w tym Krzyż Srebrny Virtuti Militari (1922), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1979), Krzyż Niepodległości oraz cztery Krzyże Walecznych. Naczelny Wódz Władysław Anders mianował go generałem brygady ze starszeństwem z 1 stycznia 1964.

Urna z prochami Tadeusza Alf-Tarczyńskiego została złożona 21 września 1985 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera X-13-13).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Tadeusz Alf-Tarczyński?
Urodził się 5 października 1889 w Krakowie.
Jakie stopnie wojskowe osiągnął Alf-Tarczyński?
Był pułkownikiem dyplomowanym piechoty; w 1964 został mianowany generałem brygady.
Jakie książki napisał Tadeusz Alf-Tarczyński?
Napisał między innymi "Włosiennica na jedwabiu" oraz "Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady".
Gdzie pochowano Tadeusza Alf-Tarczyńskiego?
Urna z jego prochami została złożona 21 września 1985 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera X-13-13).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Damian Lis

Nazywam się Damian Lis i w redakcji otokrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Krakowem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również