26 sierpnia 2026 roku odbyło się oficjalne przekazanie do macierzystej kolekcji książki Homiliae in Euangelia dominicalia. Obiekt trafił do Biblioteki Prowincji OO. Bernardynów w Krakowie po działaniach restytucyjnych prowadzonych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Jak odnaleziono starodruk?
W listopadzie 2025 roku egzemplarz wystawiono na aukcji w jednym z paryskich domów aukcyjnych. Na zdjęciu aukcyjnym rozpoznano owalną pieczęć odbitą niebieskim tuszem, z napisem wskazującym na Bibliotekę O.O. Bernardynów. Informację zgłosili Adam Gajek i Mariusz Pilus z Fundacji Communi Hereditate. Ministerstwo skontaktowało się z przedstawicielem domu aukcyjnego i przedstawiło wyniki badań proweniencyjnych. Po zapoznaniu się z dowodami posiadacz książki podjął decyzję o zwrocie obiektu.
Co wiadomo o samej książce?
Egzemplarz powstał w Antwerpii w 1550 roku i wyszedł spod prasy Johana Royarda. Książka ma format octavo i została wydrukowana na trzykrotnie złożonych arkuszach papieru. Oprawiono ją w brązową skórę; na pierwszej stronie oprawy znajduje się wizerunek Samsona walczącego z lwem.
O własności świadczy wspomniana pieczęć oraz odręczne noty proweniencyjne na stronie tytułowej. Wokół sygnetu drukarskiego zapisano po łacinie „Lokalizacja krakowska Zakonu Mniejszego Obserwantów na Stradomiu”, a inną ręką dopisano „dla celi brata wikarego”. Nie ustalono pewnie, kiedy książka trafiła do zbiorów klasztoru; wiele wskazuje jednak na to, że zaginęła w drugiej połowie lat 70. podczas tymczasowego przenoszenia zbiorów w związku z remontem.
Kiedy starodruk wrócił do kraju i jakie były dalsze kroki?
Egzemplarz powrócił do Polski 13 lutego 2026 roku. Uroczystość przekazania do Biblioteki Prowincji OO. Bernardynów odbyła się 26 sierpnia 2026 roku w siedzibie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Resort informuje, że odzyskany starodruk jest kolejnym obiektem przywróconym do polskich zbiorów w ramach prowadzonych działań restytucyjnych.
Ministerstwo prowadzi ponad 200 spraw restytucyjnych w 18 krajach.
