W Kraków Airport 19 sierpnia 2026 roku przedstawiciele lotniska i instytucji zajmujących się ochroną dziedzictwa podpisali porozumienie o współpracy. Dokument dotyczy edukacji pasażerów na temat zasad legalnego przewozu pamiątek i przeciwdziałania nielegalnemu wywozowi zabytków. Realizacją projektu zajmie się Centrum Edukacji Lotniczej, które wprowadzi tematykę ochrony dóbr kultury do programu swoich zajęć.
Kto podpisał porozumienie?
Pod umową podpisy złożyli przedstawiciele kluczowych instytucji odpowiedzialnych za dziedzictwo kulturowe i kontrolę graniczną. Wśród sygnatariuszy byli: Karol Czajkowski, zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa; Wojciech Zastawniak, dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie; Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu; Tomasz Ostrowski, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie; Bożena Góralczyk, prezes Instytutu Bezpieczeństwa Dziedzictwa; oraz Wojewódzki Konserwator Zabytków Katarzyna Urbańska. Dokument podpisał także prezes zarządu Kraków Airport, Łukasz Strutyński.
Czego będą uczyć wystawy i zajęcia?
Program koncentruje się na rozróżnianiu przedmiotów, które można legalnie przewozić, od tych objętych ochroną konserwatorską lub prawną. Partnerzy zapowiedzieli materiały i zajęcia wyjaśniające m.in. zasady przewozu obiektów archeologicznych, przepisy związane z konwencją CITES oraz procedury administracyjne dotyczące eksportu zabytków. Cel edukacji to zmniejszenie liczby przypadków nielegalnego wywozu oraz zwiększenie świadomości turystów i pasażerów.
Jakie eksponaty trafiły do ekspozycji?
Katarzyna Urbańska przekazała do Centrum Edukacji Lotniczej zabytki pochodzące z wykopalisk archeologicznych z Małopolski. Pierwsze obiekty już wzbogaciły lotniskową kolekcję i posłużą jako materiał ilustracyjny podczas zajęć. Wystawa zostanie udostępniona publicznie i stanie się stałym elementem programu edukacyjnego CEL.
Jak program łączy się z kontrolą bezpieczeństwa na lotnisku?
Kraków Airport współpracuje z Krajową Administracją Skarbową od dłuższego czasu, również przy tematyce CITES. Wcześniej lotnisko zmodernizowało kontrolę bezpieczeństwa, instalując skanery CT, które od 3 września 2025 umożliwiły bardziej szczegółową inspekcję bagażu podręcznego. Nowe urządzenia przyspieszają kontrolę i ułatwiają wykrywanie przedmiotów wymagających dodatkowej procedury celno-skarbowej.
Ekspozycja edukacyjna w Centrum Edukacji Lotniczej pojawi się jesienią 2026.
