| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 3 marca 1911, Kraków |
| Zgon | 30 lipca 2013, Kraków |
| Zawód | chemiczka, wynalazczyni |
| Znana z | tarcze do szlifowania i cięcia metali; kleje w tubkach |
Janina Adamczyk była polską chemiczką, która opracowała szereg środków chemicznych i rozwiązań użytkowych stosowanych w gospodarstwach domowych i przemyśle. W dorobku ma pomysły na pasty i kleje oraz konstrukcje tarcz do pracy z metalem.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się w Krakowie w 1911 roku. W dzieciństwie straciła oboje rodziców i trafiła pod opiekę ciotki i wuja. Przed II wojną światową ukończyła Wydział Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na uczelni poznała m.in. Józefa Cyrankiewicza i Edwarda Ochaba.
Jeszcze w 1939 roku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej w randze podporucznika. Pełniła funkcję kuriera Komendy Głównej, przewożąc pieniądze i broń. W marcu 1941 została aresztowana; osadzono ją najpierw w więzieniu na Montelupich, a potem wysłano do obozu koncentracyjnego Ravensbrück. W obozie poddawano więźniarki pseudomedycznym eksperymentom; Adamczyk miała otrzymać wstrzyknięte wszy z tyfusem. Po wyzwoleniu wróciła do Krakowa na piechotę.
Kariera zawodowa i wynalazki
Po wojnie pracowała do końca lat 50. XX wieku w Krakowskim Przedsiębiorstwie Aptek. Przygotowywała leki dla aptek i nadzorowała ich produkcję. W kolejnej dekadzie przeniosła się do Zjednoczonych Zakładów Chemii Gospodarczej Inco, gdzie pracowała w laboratorium kontroli jakości. Do jej zadań należało śledzenie mediów zachodnich i doskonalenie receptur produktów.
W Inco opracowała kilka nowych wyrobów użytkowych. Stworzyła pastę do podłóg w emulsji, która nie wymagała podgrzewania w wodzie. Zaproponowała sprzedaż past do butów w tubkach oraz opracowała kleje w tubkach, dla których uruchomiono nową linię produkcyjną. Opracowała też pastę ścierną „Automax” do renowacji lakierów samochodowych oraz tarcze do szlifowania i cięcia metali na szlifierkach. Za prace nad tarczami otrzymała Nagrodę Państwową I stopnia.
W latach 60. w zakładach Inco pojawił się płyn do mycia naczyń „Ludwik”. Kwestia autorstwa formuły tego środka nie jest jasna. W powszechnej opinii zaangażowanie w projekt przypisuje się Janinie Adamczyk, lecz patent na środek uzyskali inżynierowie z zakładu w Górze Kalwarii — Hanna Majchert i Zbigniew Korda. Adamczyk nigdy publicznie nie wypowiedziała się w sprawie autorstwa „Ludwika”.
Życie prywatne i późniejsze lata
Adamczyk nie uzyskała osobistych patentów, ponieważ prawa własności do wynalazków przysługiwały zakładom zatrudniającym ją. Otrzymywała premie od pracodawcy za opracowane produkty. Miała syna Jerzego, urodzonego w 1947 roku. Pod koniec XX wieku zamieszkała w domu pomocy społecznej.
