Plac Jana Matejki znajduje się na terenie dawnego rynku kleparskiego, na obszarze między ulicami Basztową i Warszawską. Teren pełnił kiedyś funkcję wschodniego przedpola Barbakanu i obejmował ratusz oraz jatki.
Historia placu?
Rynek Kleparza powstał prawdopodobnie w XIV wieku. Do końca XVIII wieku funkcjonował jako odrębna jednostka — Kleparz został przyłączony do Krakowa w 1791 roku. W XIX wieku dokonano podziału dawnych przestrzeni rynku; w centralnej części powstały budynki szkolne i gmachy instytucji kulturalnych.
W zachodniej pierzei placu wzniesiono gmach Dyrekcji Kolei na miejscu dawnego kleparskiego ratusza. Nazwa placu pojawiła się w 1882 roku, kiedy Janowi Matejce nadano honorowe obywatelstwo Krakowa.
Pomnik Grunwaldzki?
W 1910 roku, z okazji 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem, odsłonięto na placu Pomnik Grunwaldzki według projektu Antoniego Wiwulskiego. Realizację finansował Ignacy Paderewski. Pomnik uległ zniszczeniu w czasie niemieckiej okupacji, a w 1976 roku przeprowadzono jego rekonstrukcję.
Przed pomnikiem znajduje się marmurowa płyta Grobu Nieznanego Żołnierza, umieszczona na przestrzeni przed monumentem.
Zabudowa i ważne budynki przy placu
Z czasem zniknęła drewniana zabudowa wschodniej pierzei. W jej miejscu powstały reprezentacyjne kamienice i siedziba banku. W centralnej części dawnego rynku wzniesiono także gmachy oświatowe i reprezentacyjne.
- Gmach Narodowego Banku Polskiego — projekt Kazimierz Wyczyński i Teodor Hoffmann, 1921.
- Kamienica czynszowa Fabryki Porcelany w Ćmielowie — projekt Fryderyk Tadanier, 1938.
- Kamienica czynszowa — projekt Jozue Oberleder, 1918.
- Kamienica czynszowa — projekt Tadeusz Prauss, 1910.
- Hotel Matejko (dawniej kamienica czynszowa) — projekt Aleksander Biborski, 1909.
- Szkoła Miejska — projekt Maciej Moraczewski, 1877.
- Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych — projekt Maciej Moraczewski, 1877.
- Gmach Dyrekcji Kolei — projekt przysłany z Wiednia, 1888.
Co znajduje się przy placu?
Na północno‑wschodnim narożniku placu, u zbiegu ulic Warszawskiej i Kurniki, stoi kościół św. Floriana pochodzący z XII wieku, przebudowywany wielokrotnie. Z tego miejsca biegła historyczna Droga Królewska prowadząca na Wawel.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Jana Matejki, 30-962 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 482 opinie)
