Park im. Wojciecha Bednarskiego leży na południowej stronie centrum Podgórza, w zagłębieniu terenu powstałym w wyniku wydobycia wapieni. Obszar parku ograniczają ulice Krzemionki od zachodu, Parkowa od wschodu oraz Zamoyskiego od północy. W sąsiedztwie widoczne są m.in. stadion KS Korona Kraków, Ośrodek TVP3 Kraków, wieża SLR Krzemionki, gmach IV Liceum Ogólnokształcącego oraz kościół św. Józefa.
Historia parku Bednarskiego
Miejsce to od średniowiecza pełniło funkcję kamieniołomu. Z lokalizacją wiąże się legenda o Panu Twardowskim, stąd także potoczna nazwa dawnej kotliny – „Szkoła Twardowskiego”. W 1884 roku Wojciech Bednarski, wówczas radny, przedstawił pierwsze plany przekształcenia kamieniołomu w park miejski, ale prace utrudniała wtedy nadal prowadzona eksploatacja wapieni oraz niemal brak gleby na dnie wyrobiska.
Bednarski konsekwentnie dofinansowywał inwestycję; do 1890 roku przeznaczył na nasadzenia, ławki i elementy infrastruktury łączną kwotę 734 zł 25 centów. W 1891 roku oddano do użytku „ogródek przyszkolny”, a 19 lipca 1896 roku odbyło się uroczyste otwarcie parku. W 1907 roku Rada Miasta Podgórza nadała parkowi imię założyciela. W kolejnych dekadach park był rozbudowywany, m.in. powstały tereny nazwane „Zalesienie”, a w 1937 roku odsłonięto pomnik Wojciecha Bednarskiego autorstwa Stanisława Popławskiego. Park wpisano do rejestru zabytków 17 lipca 1976 roku.
Rewitalizacja 2022–2023 i nowe elementy
W styczniu 2022 roku rozpoczął się generalny remont parku, prowadzony etapami. Park został ponownie udostępniony 27 kwietnia 2023 roku — otwarcie poprzedził rodzinny piknik z inscenizacjami historycznymi, grami i plenerem malarskim; podczas uroczystości władze miasta zasadziły pamiątkowy tulipanowiec. Całość inwestycji kosztowała około ok. 18 mln zł.
Prace rewitalizacyjne miały na celu przywrócenie historycznego charakteru założenia na podstawie materiałów archiwalnych i wytycznych konserwatorskich. Zachowano istniejący starodrzew i dosadzono ponad 50 drzew — wśród nich kasztanowce, klony, lipy i buki — oraz około 7 tys. krzewów, 90 tys. bylin i 28 tys. roślin cebulowych. W parku ustawiono domki dla jeży i wiewiórek oraz budki lęgowe dla ptaków i nietoperzy. Odbudowano Domek Ogrodnika z toaletą publiczną i pomieszczeniem do opieki nad dziećmi; elewacja licowana jest cegłą w dwóch kolorach, dach jest dwuspadowy, a stolarka drewniana.
Między Wgłębnikiem a Placem Sokolim powstał dwuczęściowy plac zabaw dla młodszych i starszych dzieci. Obie strefy połączyła drewniana ścieżka edukacyjna z elementami odnoszącymi się do legendy o Panu Twardowskim. Na placu znalazły się m.in. huśtawka typu „bocianie gniazdo”, zestaw wież ze zjeżdżalniami i mostkami, piaskownica w kształcie księżyca oraz figura koguta Pana Twardowskiego. Wprowadzono też nowe ławki, stoły piknikowe, leżaki i siłownię zewnętrzną. Przy schodach prowadzących od Placu Niepodległości ustawiono altanę nawiązującą do obiektu ze zdjęć z 1903 roku, a przebudowany kiosk pełni zaplecze dla polany „Plac Sokoli”.
Geografia i przyroda parku
Park leży na wzgórzach Krzemionek Podgórskich, na południowym krańcu Wyżyny Krakowsko‑Częstochowskiej, w obrębie Bramy Krakowskiej. Wzniesienia te osiągają około 250 m n.p.m., co daje przewyższenie rzędu 50 metrów nad poziomem Wisły w tym rejonie. Podłoże tworzą wapienie jury, ukształtowane jako płytowa monoklina i pokryte eluwialnymi osadami oraz materiałami glacifluwialnymi.
Krzemionki są silnie skrasowione, dlatego na wyższych partiach praktycznie nie występują wody powierzchniowe. W dolinach płynęły kiedyś cieki wodne, które wskutek rozwoju zabudowy i aglomeracji zostały skanalizowane, przykładem jest potok Czyżówka. W parku występuje zróżnicowanie mikroklimatu — partie wierzchowin i południowe zbocza są cieplejsze i bardziej suche, natomiast północne i wschodnie stoki oraz zacienione kotlinki są chłodniejsze i wilgotniejsze. Gleby na wierzchowinach to płytkie, kamieniste rędziny mieszane; na zboczach północno‑zachodnich dominują rędziny wapienne. Gleby na dnie dawnego kamieniołomu i w innych częściach parku zostały nawiezione podczas zakładania parku, aby stworzyć warunki do rozwoju drzew i krzewów.
Informacje praktyczne
- Adres: Jana Zamoyskiego, 33-332 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (5 197 opinii)
