Muzeum Archeologiczne w Krakowie powstało w 1850 roku i od tego czasu rozwija kolekcję zabytków dotyczących pradziejów i średniowiecza oraz badań archeologicznych. Zbiory muzeum przekraczają ponad 773 000 obiektów i obejmują materiały pochodzące ze wykopalisk prowadzonych m.in. na terenach Małopolski oraz poza jej granicami.
Jak powstało muzeum?
Muzeum utworzono jako Muzeum Starożytności. W pierwszych latach działalności zaapelowano do społeczeństwa o przekazywanie znalezisk i obiektów archeologicznych, co znacząco powiększyło kolekcję. Wczesnym nabytkiem stał się m.in. posąg Światowida ze Zbrucza.
W kolejnych dekadach placówka rozpoczęła własne badania wykopaliskowe. Prace prowadzone były m.in. na obszarach dawnej Rzeczypospolitej, na Ukrainie, Litwie i Białorusi, a także przede wszystkim w Małopolsce. Od 1949 roku muzeum prowadziło wykopaliska związane z budową Nowej Huty, co uczyniło ten teren jednym z najlepiej przebadanych w kraju.
Co zachowało się w budynku i ogrodzie?
Historyczny gmach muzeum znajduje się w miejscu dawnych umocnień miejskich. W podziemiach odkryto fragmenty drewniano-ziemnych umocnień oraz kamienny fragment muru miejskiego z przełomu XIV i XV wieku. W obrębie terenu muzeum przetrwały relikty starszych zabudowań, w tym pozostałości dawnych dworów, łaźni miejskiej oraz klasztoru, którego fragmenty przekształcano na różne funkcje przez kolejnych właścicieli.
W północno-zachodnim narożniku kompleksu widoczne są relikty fortyfikacji i baszty Murarzy, przez którą dawniej wchodzi się do części budynku głównego. W podziemiach udostępniono ekspozycję poświęconą historii miejsca, gdzie między innymi pokazano celę śmierci, związaną z okresem okupacji.
Jakie wystawy prezentuje muzeum?
W gmachu głównym znajdują się wystawy stałe, z których jedną jest ekspozycja przedstawiająca pradzieje i średniowiecze Małopolski. W tej części zaprezentowano kluczowe momenty w rozwoju regionu z wyborem dat i tematów od epoki kamienia po wiek średniowiecza. Nowa aranżacja pradziejów zawiera także wizualizacje i uwzględnia potrzeby osób z niepełnosprawnościami.
W podziemiach muzeum działa wystawa poświęcona historii miejsca i losom ludzi więzionych w tym budynku. Na ekspozycji pokazano między innymi fragment kamiennego muru miejskiego oraz celę śmierci z okresu okupacji niemieckiej.
Które wystawy są sezonowe lub czasowe?
Muzeum prowadzi wystawy sezonowe i oddziałowe. Do sezonowych należą ekspozycje związane z Dziejami Rynku krakowskiego oraz wystawa poświęcona garncarstwu pradziejowemu, prezentowana w oddziale nowohuckim w Lamusie przy dworze w Branicach. Placówka organizuje także wystawy czasowe o różnej tematyce archeologicznej i etnograficznej.
Niektóre wystawy — w tym prezentacje dotyczące starożytnego Egiptu oraz zbiory peruwiańskie Władysława Klugera, a także eksponaty takie jak kopia Wazy z Bronocic i Światowid ze Zbrucza — zostały wyłączone z ekspozycji od 2 kwietnia 2024 roku z powodu prac modernizacyjnych. W planie jest ponowne zaprezentowanie tych ekspozycji po zakończeniu remontu.
Jak muzeum dokumentuje i popularyzuje badania?
Muzeum prowadzi działalność wydawniczą i naukową. Instytucja wydaje serię wydawniczą "Biblioteka MAK" oraz czasopismo "Materiały Archeologiczne". Do roku 2006 ukazało się także 25 tomów "Materiałów Archeologicznych Nowej Huty". W przeszłości muzeum przygotowało wystawy i projekty pokazujące wyniki badań terenowych, które trafiały do innych instytucji krajowych i zagranicznych.
Kto kierował muzeum?
Wśród dyrektorów Muzeum Archeologicznego w Krakowie znajdują się: Gotfryd Ossowski (1850–1894), Włodzimierz Demetrykiewicz (1894–1937), Tadeusz Reyman (1937–1955), Kazimierz Radwański (1961–1995). Od 2011 roku dyrektorem jest Jacek Górski.
Na początku prac modernizacyjnych powiększono powierzchnię użytkową muzeum o 700 m² poprzez adaptację dotąd nieużytkowanego poddasza. W zaadaptowanej przestrzeni uruchomiono nową wystawę stałą oraz salę konferencyjną przystosowaną do zajęć edukacyjnych. Zbiory muzeum nadal liczą ponad 773 000 zabytków.
Informacje praktyczne
- Adres: Senacka 3, 31-002 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 11:00–16:00, wt–sob 9:00–17:00
- Telefon: +48124227100
- Strona internetowa: ma.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,5 (2 703 opinie)
