Kontakt
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Znani z miasta

Karol Akerman — polski chemik

Damian Lis • 4 min czytania

Karol Akerman
Fot. Mateusz Opasiński · „Karol Akerman, Maria Fidelska (grób)” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Karol Akerman był polskim chemikiem związanym z uruchamianiem przemysłu chemicznego w powojennej Polsce oraz z pracą naukową na uczelniach i w instytutach badawczych.

Dane osobowe
Urodzenie24 lutego 1913, Kraków
Zgon10 czerwca 1987, Düsseldorf
Zawódchemik
Wykształcenie
UczelniaUniwersytet Jagielloński (doktorat 1961)
Główne stanowiska
Stanowiskadyrektor techniczny Huty Cynkowej w Trzebini; naczelny dyrektor i generalny dyrektor w zjednoczeniach przemysłu; dyrektor jednostek badawczych; kierownik katedry na UMCS
Małżonka
ŻonaCelina z domu Milska (1917–1993)
Pochówek
MiejsceCmentarz Wojskowy na Powązkach, Warszawa (kwatera 2C-7-12)
Odznaczenia
WybraneOrder Sztandaru Pracy I klasy (1951); Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1950); Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
Wybrane publikacje
Publikacje"Gips" (1951); "Gips i anhydryt" (1964); prace z zastosowaniem izotopów i analizą ruchu materiału w piecach obrotowych

Karol Akerman pracował na stanowiskach kierowniczych w przemyśle i administracji oraz rozwijał działalność naukową na uczelniach i w instytutach badawczych. W okresie powojennym zaangażował się w uruchamianie przemysłu chemicznego w Polsce.

Życiorys i kariera zawodowa

Dzieciństwo spędził w Trzebini, gdzie uczęszczał do Szkoły Ludowej w latach 1919–1923. Nauki średnie kontynuował w Gimnazjum Państwowym w Chrzanowie, maturę uzyskał w 1931 roku. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1936 roku.

Po studiach pracował jako chemik najpierw w cementowni „Firley” koło Trzebini (1936–1939), a następnie w fabryce "Nad Kamienną" w Bodzechowie (1939). We wrześniu 1939 roku wyjechał do Lwowa i objął stanowisko starszego inżyniera w radzieckim Okręgowym Urzędzie Przemysłu Materiałów Budowlanych. W kolejnych latach pełnił funkcję głównego inżyniera w gipsowni w Szczercu, był przymusowo wykorzystywany jako robotnik w gipsowni (1941–1943) i trafił do obozu pracy dla Żydów w Drohobyczu, skąd uciekł i ukrywał się przez rok z pomocą Rudolfa Zawady.

Po 1944 roku pracował ponownie jako inżynier w strukturach radzieckich, a po repatriacji do Polski w 1945 roku został dyrektorem technicznym Huty Cynkowej w Trzebini. W kolejnych latach pełnił funkcje kierownicze w ministerstwach i zjednoczeniach przemysłu — m.in. naczelny dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Metali Nieżelaznych w Katowicach, generalny dyrektor Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego w Gliwicach oraz dyrektor w kilku instytutach badawczych i przemysłowych aż do objęcia stanowisk w latach pięćdziesiątych.

Działalność naukowa i praca za granicą

W 1961 roku uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim stopień doktora nauk chemicznych po obronie pracy dotyczącej syntezy sorbentów przeznaczonych do produkcji koncentratów germanowych z przemysłowych elektrolitów cynkowych. W 1963 roku został kierownikiem Katedry Technologii Chemicznej na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Kierował Pracownią Radioizotopową na UMCS oraz współpracował naukowo z Instytutem Badań Jądrowych w Warszawie. Był promotorem prac magisterskich. Od 1968 roku przebywał na stażu w Niemczech jako profesor wizytujący, a następnie pracownik naukowy w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie. Po podjęciu decyzji o pozostaniu za granicą kontynuował pracę naukową w Niemczech, a od 1972 roku wykładał także jako wykładowca na paryskiej Sorbonie.

Publikacje

Tematyka jego publikacji obejmowała gips, anhydryt, zastosowania izotopów znakowanych oraz badania ruchu materiału w piecach obrotowych. Wybrane tytuły to:

  • Formy i znaczenie pomocy radzieckiej dla polskiego przemysłu chemicznego (ok. 1950)
  • Gips (1951, wspólnie z Edwardem Zawadą)
  • Gips i anhydryt. Występowanie i zastosowania w przemyśle i w budownictwie (1964)
  • Untersuchung des Jodierungsprozesses von Speisesiedesalz mit radioaktiven ¹³¹J (1962)
  • Techniczne zastosowanie metody atomów znaczonych (1970)
  • Badania nad ruchem materiału w piecach obrotowych i analizą procesów technologicznych (lata 60.)

Odznaczenia i nagrody

Za działalność zawodową i naukową otrzymał m.in. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1950), Order Sztandaru Pracy I klasy (1951) oraz Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). Otrzymał także Nagrodę Państwową I stopnia (1951) i II stopnia (1953).

Zmarł w Düsseldorfie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w kwaterze 2C-7-12.

Najczęstsze pytania

Gdzie urodził się Karol Akerman?
Urodził się w Krakowie 24 lutego 1913 roku, dzieciństwo spędził w Trzebini.
Kiedy i gdzie uzyskał stopień doktora?
Stopień doktora nauk chemicznych uzyskał w 1961 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim; promotorem pracy był prof. Feliks Polak.
Gdzie pracował po wyjeździe z Polski?
Po 1968 roku pracował naukowo w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie, a od 1972 roku wykładał także na paryskiej Sorbonie.
Gdzie został pochowany Karol Akerman?
Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, kwatera 2C-7-12.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Damian Lis

Nazywam się Damian Lis i w redakcji otokrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Krakowem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również